De locatie
St Andrew's, de Schotse kerk in Funchal
De kleine neogotische kerk in een tuin in Funchal waar het gitaarkwartet speelt: wat er op de plaquette staat, hoe ze tot stand kwam en hoe je haar onderscheidt van de Engelse kerk.
Boek het gitaarconcert ↗Kort antwoord
St Andrew's is een kleine neogotische presbyteriaanse kerk in een tuin in Funchal. Een informatieplaquette ter plaatse noemt haar de Scottish Church en vermeldt dat de aan St Andrew gewijde tempel in 1895 werd ingewijd. Haar presbyteriaanse wortels gaan terug tot Robert Reid Kalley, een Schotse arts die in 1838 op Madeira aankwam. Het is niet de anglicaanse Holy Trinity-kerk, bekend als de English Church.
Een kerk met een plaquette
Een informatiebord bij de kerk bevat twee teksten, één in het Portugees met als kop Igreja Escocesa en één in het Engels met als kop Scottish Church. Beide staan onder de kop Núcleo Histórico, S. Pedro e S. Clara. Samen vormen zij het beste korte overzicht van het gebouw, en de onderstaande feiten zijn eraan ontleend. Een foto van het bord, genomen in 2012, staat op Wikimedia Commons, en de teksten komen overeen met wat de bezoeker ziet: een klein, net kerkje in een rustige tuin.
Hoe de presbyterianen naar Madeira kwamen
Het bord vermeldt dat de presbyteriaanse kerk op Madeira teruggaat tot omstreeks 1847 en de tijd van dominee Robert Kalley, toen ingewikkelde situaties met de katholieke kerk leidden tot een massale emigratie van zijn volgelingen, vooral naar Demerara in Zuid-Amerika. Wikipedia vermeldt dat Kalley, een Schotse arts geboren in Glasgow, in 1838 voor het eerst naar Madeira ging en er acht jaar bleef, en dat hij op 8 mei 1845 in Funchal de eerste presbyteriaanse kerk van Portugal stichtte. Wikipedia voegt eraan toe dat de Evangelische Presbyteriaanse Kerk in Portugal voortkwam uit evangelisatiewerk op Madeira tussen 1838 en 1846, en in 1944 werd opgericht.
De tempel van 1895
Volgens het bord werd in 1895 de aan St Andrew gewijde tempel ingewijd als Schotse presbyteriaanse kerk, en een deel van de oorspronkelijke inrichting bestaat nog. St Andrew is de beschermheilige van Schotland, wat de toewijding verklaart. De boekingspagina voor het gitaarconcert noemt de locatie zowel de Presbyterian Church of Funchal als St Andrew's Church. De Portugese tekst herhaalt de toewijding: een kerk gewijd aan Santo André, een Igreja Presbiteriana Escocesa.
De architectuur
Het bord noemt het gebouw een interessant stuk neogotische religieuze architectuur, gelegen in een kleine tuin. Het beschrijft een rechthoekig grondplan met één schip en een zij-ingang via een interessante deuropening, en een interieur met een hoog plafond van zichtbaar hout en een zadeldak. Een bezoeker ziet dat alles: een spitsboogdeur omlijst in grijze steen tegen lichtgele muren, een dak van leien in ruitpatroon en smalle spitsboogvensters.
Binnen
Het bord vermeldt dat de kerk een grote hoeveelheid inrichting herbergt, waaronder een orgel met gesneden details in de neogotische smaak van het late negentiende-eeuwse, alles in een zeer goed samengesteld geheel. Het dateert de glas-in-loodramen, van Ricardo Leone, op omstreeks 1930. Het schip heeft donkerhouten banken en een hoog dak van zichtbare balken, wat zorgt voor een intieme, warme ruimte voor vier gitaren, en de kerk heeft een koor met een preekstoel en een kruis tussen spitsboogvensters.
Niet de Engelse kerk
Funchal heeft nog een kerk die bezoekers soms verwarren met deze. Holy Trinity, bekend als de Engelse Kerk, is anglicaans. Visit Madeira meldt dat ze in 1822 werd gebouwd door de Britse consul Henry Veitch, dat ze neoklassiek is met een vierkant grondplan en dat er daar in het Engels de mis wordt gecelebreerd. St Andrew's, aan de Rua Conselheiro José Silvestre Ribeiro, is presbyteriaans en neogotisch. Controleer het adres op uw boeking.
Wat de kerk vandaag is
St Andrew's is volgens de boekingspagina de locatie voor het concert van het Funchal Guitar Quartet. De kerk staat in de parochie São Martinho, en volgens Wikipedia omvat São Martinho ook de hotelzone Lido. De setting leent zich voor kamermuziek: een klein schip, een tuin voor het welkomstdrankje en een intieme, rustige ruimte. Denk aan de regels voor bezoekers: geen camera's, geen opnames, geen blote voeten, een paar treden bij de ingang en geen toilet. Wikipedia noemt São Martinho sterk verstedelijkt.
Veelgestelde vragen
Wat is de Schotse Kerk in Funchal?
Een kleine neogotische presbyteriaanse kerk. Een plaquette bij de kerk vermeldt dat de aan St Andrew gewijde tempel in 1895 werd ingewijd als Schotse presbyteriaanse kerk.
Wie was Robert Kalley?
Een Schotse arts en presbyteriaan, geboren in Glasgow, die in 1838 naar Madeira ging en volgens Wikipedia in 1845 in Funchal de eerste presbyteriaanse kerk van Portugal stichtte.
Is het dezelfde als de Engelse Kerk?
Nee. De Engelse Kerk, Holy Trinity, is een anglicaanse kerk uit 1822. St Andrew's is een presbyteriaanse kerk.
Wie maakte de glas-in-loodramen?
Volgens de plaquette maakte Ricardo Leone de glas-in-loodramen, die dateren van rond 1930.
Bronnen